„Co pociągało Van Gogha w sztuce Delacroix
Zarówno jego środki malarskie, jak stosunek do pracy, żywiołowy, drapieżny. „Gdy Delacroix maluje, to jest tak, jak gdyby lew pożerał kawał mięsa" — pisze Van Gogh w jednym z listów. Cenił w nim wszystko to. co gniewało akademików. Ci nie mogli wybaczyć, że Delacroix „porzucił doskonały typ postaci, że zarzucił systematyczne wprowadzanie aktu, że nie uznawał bezwzględnej wyższości antycznych draperii, że podawał w wątpliwość recepty akademickie". Na domiar złego Delacroix entuzjazmował się walką Grecji o wolność i rewolucyjną walką Paryża, był zaangażowany uczuciowo w sprawy polityczne po stronie tych, którzy walczyli o wolność narodową i społeczną. Obrazy Delacroix o tematyce, która nieraz wyraźnie określała demokratyczne ideały autora (Rzeź na wyspie Chios, Wolność prowadząca lud na barykady), były pełne ruchu i dynamiki; nie czysta linia spokojnego konturu, lecz nasycone, gorące barwy cechowały jego kompozycje.
Mimo że Delacroix często wspominany bywa w listach do Thea, nie on jednak, jak wiemy, był artystycznym ideałem Yincenta. Na ogół biorąc także
I DcIacroix czerpał swe kompozycje z wyobraźni, nie przedstawiał w nich konkretnego wycinka natury, sceny ujrzanej własnymi oczami. Chociaż więc zarówno środki artystyczne wielkiego romantyka, jak i postawa wobec tematu odpowiadały Vincentowi, różnił się on zasadniczo od Delacroix, gdyż nie uznawał malowania czegokolwiek, czego nie można było obejrzeć oczami. Z satysfakcją cytował Courbeta (18191877), głównego przedstawiciela i najbardziej programowego bojownika realizmu w polowie XIX wieku „Malować anioły Ale któż kiedykolwiek widział anioła" Dlatego nie romantyk Delacroix, ale realista z pokolenia Courbeta, rozmiłowany w tematyce tak bliskiej Van Goghowi, „malarz chłopów" Millet (18141875) był jego ukochanym mistrzem. Zarówno zainteresowania tematyczne Milleta, który malował ludzi pracujących, jak też jego stosunek do przedstawianych ludzi — nie opisowoobiektywny, lecz współczujący i jakby solidaryzujący się z nimi — sprawiały, że Van Gogh jego właśnie uważał za ojca nowoczesnego malarstwa. „Nie Manet — pisał — lecz Millet jest dla mnie prawdziwie nowoczesnym malarzem, tym, który dla wielu otwiera horyzonty." Nic w tym dziwnego. Zarówno świat przedstawiany przez Milleta (pracujący chłopi, życie wsi) bliższy był Vincentowi niż paryskie środowisko, którego malarzem był Edouard Manet, jak też ów szczególny, angażujący się moralnie stosunek Milleta do pracy artystycznej i do przedstawianych tematów bardziej musiał odpowiadać Van Goghowi niż obiektywny, obserwatorski sposób, w jaki Manet traktował własną twórczość malarską. Z tych samych też względów co Milleta wspomina Van Gogh z szacunkiem nazwisko Daumiera (18081879).“(8)